Nağıl bir köhnə küçə fənərinin dilindən danışılır. Fənər uzun illər boyu şəhərin bir küçəsini işıqlandırmış, gecələr insanlara yol göstərmişdir. Lakin illər keçdikcə o, köhnəlir, paslanır və artıq yeni fənərlərlə əvəz olunacağı xəbəri gəlir. Fənər bu xəbəri eşidəndə kədər və qorxu içində qalır. O, düşünür: “Məni atacaqlar, unudacaqlar — mənə kim lazımdır artıq?”

Bu hekayə insanın zinəti sayılan dürüstlükdən, doğruluqdan bəhs edir. Hekayə maraqlı hadisələr, bəzən macəra dolu əhvalatlar vasitəsilə uşaqlara dürüst olmağı öyrədir. Yalançılıq, nankorluq kimi mənfi davranışların pis aqibətini göstərərək balacaları düz sözlü, dürüst xasiyyətli olmağa çağırır.

Süjet xəttinin mərkəzində, kosmik gəmisinin qəzaya uğraması nəticəsində gözlənilmədən Yer planetinə düşən 12 yaşlı yadplanetli qız — Lemi dayanır. Burada o, özünə qısa zamanda sadiq məktəbli dostlar və eləcə də təhlükəli düşmənlər qazanır. Lemi fərqli sivilizasiyadan gəlsə də, Yerdəki uşaqlarla dil tapır və onlar birlikdə ulduz müharibələrinin qarşısını almaq, eləcə də Yerin ekologiyasını məhv olmaqdan xilas etmək üçün çarələr axtarırlar. Məktəblilər Kainatın sirli qanunlarını və digər sivilizasiyaların həyat tərzini öyrənərək həm öz dünyagörüşlərini genişləndirir, həm də Leminin doğma planetinə qayıtması üçün gərgin mübarizə aparırlar. Astronavtika, təbiət və astronomiya elmlərinə dair zəngin məlumatlarla süslənmiş bu macəra, gənc oxuculara dostluğun, fərqliliklərə hörmətin və dünyamızı qorumağın vacibliyini aşılayır.

Kurt Vonnequtun “Harrison Bergeron” əsəri, insanların fərdi potensialını və istedadlarını məhv edən məcburi bərabərlik ideologiyasının qorxunc nəticələrini satirik bir dillə təsvir edən güclü bir distopik hekayədir. Hadisələr 2081-ci ilin Amerikasında cərəyan edir; burada hamı qanun qarşısında təkcə bərabər deyil, həm də eyni dərəcədə ağıllı, eyni dərəcədə gözəl və eyni dərəcədə zəif olmağa məcbur edilib. Cəmiyyətdə hər hansı bir üstünlüyün qarşısını almaq üçün dövlət ağıllı insanların qulağına diqqəti dağıdan səslər yayan radiolar quraşdırır, güclülərin bədəninə ağır qum torbaları bağlayır, gözəllərə isə çirkin maskalar taxdırır. Hekayənin mərkəzində dayanan 14 yaşlı Harrison Bergeron isə qeyri-adi intellekti, yaraşığı və fiziki gücü ilə bu sistem üçün ən böyük təhlükə hesab olunaraq həbs edilir. Gənc Harrison həbsxanadan qaçaraq canlı yayımlanan dövlət balet studiyasına daxil olur və cəmiyyətin gözü qarşısında üzərindəki bütün metal ağırlıqları, zəncirləri parçalayaraq azadlığın və fərdiliyin təntənəsini nümayiş etdirir.

Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinfi üçün Ədəbiyyat fənni üzrə DƏRSLİK