"Bu kitab mənim bir baba kimi həm öz nəvələrimə, həm də bütün balalarımıza hədiyyəmdir." - Ramiz Rövşən

"Qızlar bulağı" romanı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. "Nağıl içində nağıl" motivini xatırladan əsər Çoponun həyatının üç fərqli dövrünü əhatə edir. Çopo bütün həyatı boyu sanki dönüb-dolaşıb "Qızlar bulağı" ətrafında fırlanır. Çoponun mühafizəkarlıqdan kənar, azad mühiti eyni zamanda Azərbaycan milli kimliyini ifadə edir. Y.V.Çəmənzəminlinin repressiya qurbanına çevrilməsinin əsas səbəblərindən biri kimi göstərilən bu roman günümüzdə də aktuallığını qoruyur.

Biri vardı, biri yoxdu, bir kənddə qoca yaşayardı. Bu qocanın bir bağı və bir evi vardı. Bu bağda gavalı ağacları, evdə isə oğlu böyüyürdü. Oğlanın iyirmi yaşı tamam olan kimi o evlənmək istədi. Evlənmək üçün atasından izn istədi, atası isə dedi: - Evlənmək yaxşı işdir. Amma tələsmə, özünə yaxşı bir qız seç.

Əsər, çar Rusiyası dövründə xalqın haqsızlığa və ədalətsizliyə qarşı apardığı azadlıq mübarizəsini məşhur xalq qəhrəmanı Qaçaq Nəbinin obrazı vasitəsilə təsvir edir. Nikolay padşahın Nəbinin başına qoyduğu kisə-kisə qızıl mükafatından şirnikləşən Sarımsaq oğlu adlı bir xain, qaçaqları Sarıbaba dağının ətəyində tələyə salmaq üçün düşmənlə işbirliyinə girir. Hər tərəfdən mühasirəyə alınan Nəbi və mərd həyat yoldaşı Həcər, yel qanadlı Bozatın belində heç bir canlının çıxa bilmədiyi sıldırım və quşqonmaz Pəri çınqılı adlı dik qayalığı qartal kimi dırmaşaraq inanılmaz bir şücaətlə mühasirəni yarırlar. Düşməni heyran qoyan bu qəhrəmanlıq sayəsində dəstə sağ-salamat Arazı keçib Təbrizə yetişir, Pəri çınqılı isə el arasında igidliyin simvoluna çevrilir. Yazıçı folklor motivlərinə söykənən bu əsərdə xalqın azadlıq ruhunu, vətən sevgisini və xəyanətin məğlubiyyətini tərənnüm edir.

Yer planeti vardı. Bir də Mars vardı. Onlar bir-birindən çox uzaqda, göy üzünün ortasında, milyonlarla başqa planetin əhatəsində yerləşirdi. Yer planetində yaşayan insanlar həmişə Marsa və başqa qalaktikalardakı planetlərə getməyi arzulayırdı. Amma o planetlər o qədər uzaqda idi ki! İnsanlar hərəkətə keçdi. Əvvəlcə, göy üzünə sputniklər buraxdılar. Sputniklər iki gün Yerin ətrafında fırlanıb geri qayıdırdı. Sonra sputnikləri raketlər əvəzlədi, Yerin ətrafında bir neçə dövrə vuran raketlər geri qayıtmadı, Yerin cazibə qüvvəsindən çıxıb ulduzlararası sahələrə uçdular. Raketlərdə itlər uçurdu. Amma itlər danışa bilmədikləri üçün radioya, sadəcə, "Hav! Hav!" deyirdilər və insanlar itlərin orda nə gördüyünü, itlərin başına nə gəldiyini başa düşə bilmirdi.