Bu hekayə kiçikyaşlı məktəblilər üçün nəzərdə tutulub. Bu hekayədəki maraqlı hadisələr, macəra dolu əhvalatlar uşaqlara insanları və digər canlıları sevməyi, onlara hörmət etməyi aşılayır.Hekayə dil və üslub cəhətdən kiçikyaşlı məktəblilərin yaş səviyyəsinə uyğunlaşdırılmışdır.

Rus-sovet yazıçısı və ictimai xadimi Aleksey Nikolayeviç Tolstoy bir sıra sosial-psixoloji, tarixi, həmçinin elmi-fantastik roman, povest, hekayələrin, publisistik əsərlərin müəllifidir. Olduqca hərtərəfli və məhsuldar bir yazıçı olan A.Tolstoyun qələmindən iki şeir toplusu, qırxdan artıq pyes, bir neçə roman, ssenarilər və s. çıxmışdır. “Qızıl açar və ya Buratinonun macəraları”nı A.Tolstoy Karlo Kollodinin “Pinokkionun sərgüzəştləri. Taxta kukla haqda əhvalat” nağılının motivləri əsasında yazmışdır. Əvvəlcə italyan nağılının süjetini eynilə nəql edən yazıçı sonradan öz, orijinal ideyalarına üstünlük vermiş və köhnə kətan üzərində çəkilmiş ocaq və Qızıl açar haqda rəvayət yaratmışdır. A.Tolstoy özü bu barədə belə yazırdı: “Əvvəlcə sadəcə rus dilində Kollodinin məzmununu yazmaq istəyirdim. Ancaq sonra bu fikirdən daşındım, çünki olduqca darıxdırıcı və quru alınır. İndi isə həmin mövzunu öz bildiyim kimi işləyirəm”.

Yer kürəsinin üstündə bir oğlan addımlayırdı. Yorulmaq bilmirdi, dərə-təpə, düz keçmişdi. On doqquz yaşı olanda özü yaşda bir qız da ona qoşuldu – oldular iki. Əl-ələ tutub getdilər. Dünyanın qobusundan bənövşə yığdılar, quzeyində qar yedilər, güneyində dincəldilər. Yollarının üstünə bir oğlan uşağı çıxıb onlara qoşuldu – üç oldular. Yenə getdilər. Sonra yollarının üstünə bir oğlan uşağı da çıxdı – dörd oldular, yenə getdilər. Laaap axırda yollarının üstünə bir qız çıxdı - beş oldular; yenə getdilər.

Nağıl porşelən (porcelain) dünyasında — yəni evdəki bir şkafın üstündə baş verir. Orada çoban qızı və bacatəmizləyən fiqurları bir-birini sevirlər. Onların sevgisi sakit, saf və uşaq təmizliyindədir. Amma bir gün qoca Çin imperatorunun heykəli (çoban qızının babası sayılır) qərar verir ki, çoban qızı kobud keçi fiquru ilə evlənməlidir. Çoban qızı bu evliliyi istəmir və bacatəmizləyənlə birlikdə qaçmağa qərar verir. Onlar evin içində gizlənirlər, divarlardan, soba borularından keçirlər, sanki başqa bir aləmə yol tapmağa çalışırlar. Ancaq çoban qızı qorxur — o, evdən çox uzağa getmək istəmir. Nəticədə geri dönürlər. Qayıdanda görürlər ki, qoca Çin imperatoru qırılıb, artıq onları evlənməyə məcbur edən yoxdur. Beləcə, onlar öz azad, sakit həyatlarına dönürlər.

Сəmi bir dollar səksən yeddi senti var idi; nə bir sent əskik, nə də bir sent artıq!.. Bunun da altmış senti pennidən ibarət xırda-xuruş idi. Bu penniləri bir-bir, baqqal, qəssab, meyvəsatanla çəkişə-çəkişə bazarlıq edərək, hər dəfə satıcıların onu xəsis və bu kimi adlarla adlandırmasından utanıb pörtüb yığmışdı. Della pulları üç dəfə saydı. Bir dollar səksən yeddi sent. Cəmi bu qədər!