Henri Rayder Haqardın «Süleyman şahın xəzinələri» romanı fil sümüyü ovçusu və təcrübəli səyyah Allan Kortermeynin rəhbərliyi altında Afrikanın kəşf olunmamış vahşi dərinliklərinə doğru çıxılan təhlükəli və sirli bir ekspedisiyanın hekayəsidir. Səyahətin əsas məqsədi ser Henri Körtisin əfsanəvi Süleyman peyğəmbərin almaz mədənlərini axtararkən itkin düşmüş qardaşını tapmaq olsa da, qəhrəmanları susuz səhralar, keçilməz dağlar və ölümcül təhlükələr gözləyir. Nəhayət, xarici dünyadan tamamilə təcrid olunmuş Kukuanalar ölkəsinə çatan ekspedisiya üzvləri burada amansız və zalım kral Tvala ilə onun qanlı ayinlər icra edən qorxunc ifritəsi Qaqulun diktaturası ilə qarşılaşırlar. Yoldaşları olan sirli yerli sakin Umbopanın əslində bu krallığın qanuni varisi olduğunu öyrənən səyyahlar taxt-tac uğrunda qanlı bir müharibəyə qoşulur, müasir silahlarının gücü və günəş tutulması hiyləsi ilə zalım kralı devirərək Umbopanı hakimiyyətə gətirirlər. Yeni kralın minnətdarlığı sayəsində gizli xəzinə mağarasına daxil olan, lakin ifritə Qaqulun xəyanəti ilə orada diri-diri basdırılmaq təhlükəsi yaşayan qəhrəmanlar möcüzəvi şəkildə xilas olaraq həm böyük sərvətlə, həm də ser Henrinin sağ qalmış qardaşı ilə birlikdə vətənə qayıdırlar.

Hekayədə hadisələr İkinci Dünya Müharibəsindən sonrakı Romada cərəyan edir. Əsərin mərkəzində yoxsulluq, aclıq və insanların sağ qalmaq mübarizəsi dayanır. Baş qəhrəman çox acdır və pulu yoxdur. O, köhnə dostu Romulun işlətdiyi yeməkxanaya gedib, orada dostluqlarına güvənərək pulsuz yemək yeməyi planlaşdırır. Yeməkxanaya çatdıqda qəhrəman görür ki, dostu Romulun vəziyyəti ondan da betərdir. Romul, arvadı və uşaqları dərin bir yoxsulluq və daxili münaqişə içindədirlər. Hətta bir tikə çörək üstündə ailədə böyük dava düşür.

"Bu kitab mənim bir baba kimi həm öz nəvələrimə, həm də bütün balalarımıza hədiyyəmdir." - Ramiz Rövşən

Povestdəki hadisələr II Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycan kəndlərinin birində gərgin zəhmət, ümumxalq birliyi, eyni zamanda mürəkkəb insan münasibətləri mühitində cərəyan edir. Bu kənddə hər bir evdə müharibənin nəfəsi duyulur. Qadınlar və uşaqlar cəbhəyə getmiş ərlərin, ataların, oğulların yerinə çöl işlərini görürlər.Yazıçı burada müharibə illərinə nəzər salır və insan amilinə geniş yer ayırır, insanın yaşamaq arzusu ac qalmamaq, ölməmək fikri ilə təhdid edilir. Əsərin məhz belə bir qorxunc təhkiyə ilə başlaması sujetin sonrakı mərhələlərində də insanın mövcudluq uğrunda aparacağı mübarizəyə işarə edir: «_ Əppək… əppə-ək.. əp-pəək… – aradan uzun illər keçməsinə baxmayaraq, bu uşaq səsi qulaqlarımdan getmir. Bu mənim qardaşımın səsidir.

Xəritədə müxtəlif işarələr var idi. Qırmızı mürəkkəblə yazılmış üç xaç işarəsindən biri adanın şimalında, biri isə cənub-qərbində idi. Üçüncü xaç işarəsinin yanında isə aydın, xırda hərflərlə bu sözlər yazılmışdı: “Dəfinənin əsas hissəsi buradadır” Dostlarımın qəribə sirli hərəkətlərindən baş aça bilmirdim. Istehkamı tərk etmişdilər, xəritəni quldurlara vermişdilər. Həkimin Silverə dediyi “Dəfinənin yerini tapanda qışqırığınız adaya səs salacaq” sözləri nə deməkdir?