Əsər, 1892-ci ildə Rusiyadakı aclıqdan qaçaraq Qafqaza köç edən insanların ağır taleyini təsvir edir. Gənc bir yolçu (müəllif) kimsəsiz dəniz sahilində doğum sancıları çəkən tənha bir kəndli qadına rast gəlir. O, heç tərəddüd etmədən qadına doğuşda kömək edir və balaca bir oğlan uşağını dünyaya gətirir. Bütün aclığa, səfalətə və təbiətin vəhşiliyinə rəğmən, bu yeni həyatın gəlişi hər ikisinə sonsuz bir fərəh və yaşamaq coşğusu bəxş edir. Müəllif bu hadisə ilə həyatın hər cür çətinliyə qalib gələn mütləq gücünü və humanizmi tərənnüm edir.

Ümumtəhsil məktəblərinin 5-ci sinfi üçün «Ədəbiyyat» fənni üzrə dərslik

Qəşəm Nəcəfzadənin “Çiçəkli xalça” kitabında kiçik yaşlı oxucular üçün yazılmış şeirlər toplanıb. Təbiətə, bitkilərə, canlılara həsr olunmuş kiçik şeirlərdə uşaqların ətraf mühiti necə kəşf etməyi, bütün gördükləri ilə maraqlanmağı və böyüklər üçün adi görünən hər şeyə diqqətlə yanaşmağı əksini tapıb.

Baharın orta ayı idi. Şəhərin kənarında olan böyük bir bağçada hər yerdə olan kimi, ağaclar göyərib yarpaq açmışdı. Bu bağ dövlətli adamın deyildisə də, lakin sahibi Aslan çox çalışqan olduğu üçün, hər gün öz ruzusunu qazanıb külfəti ilə bahəm bəxtiyar yaşayırdı. Aslan bağ-çaya çox qulluq etdiyi üçün, bağ şəhərin bütün başqa bağlarından gözəl idi. Hər tərəfdə ağaclar, sərvlər, çinarlar, alma, armud, gilas ağacları qayda və nizam ilə əkilib, aralarında alçaq göy ot bitmiş idi. Bağçanın ortasında bir hovuza dörd balıq buraxılmışdı ki, durulduğundan nur kimi parlayan suyun arasında cəld hərəkətləri ilə şad üzürdülər. Suyun zərif şəfəqləri hovuzu əhatə edən yaşıl ağacların üstünə düşüb keçəndə, ildırıma bənzədiyi üçün, bu lətafətə tamaşa edəni qüvveyi-bərqiyyə kimi mütəəssir edirdi. Ağaclarda cürbəcür güllər açılıb səhneyi-asimana baxıb gülürdü. Xəfif əsən hava ney kimi bülbülani-xoşəlhanın həzin nəvasına qatışıb, mahir bir musiqişünasın belə çala bilməyəcəyi lətif havalar çalırdı.

Ümumtəhsil məktəblərinin 6-cı sinfi üçün dərslik