SON HEKAYƏLƏR

Gülzar

Bu gecə bütün kənd sevinirdi. Qızlar, gəlinlər, uşaqlar, gənclər, ixtiyarlar sevinir, bütün kainat belə sevinirdi… Uşaqların bağırtısı, qızların, gəlinlərin çalğısı, yastı balabanların ən kobud ürəkləri oxşayan həzin iniltisi bir-birinə qarışıb, ümumi bir ahəng yaratmış və hər kəs bu şən gurultunun sonsuz sevinclərinə dalıb getmişdi. Bəli, bu gecə hər kəs sevinir, həm də onun səadətinə sevinirdi. Yalnız o, yalnız o, bunları görmür, eşitmir, qadınların böyük bir gurultu qopartdığı darısqal və yarıqaranlıq daxmanın bir bucağına sıxılmış, bütün bu sevinclərə darılır, bu şənliklərdən sıxılır və eşitdiyi bütün bu gülüşlərdə, bu gurultularda müdhiş bir fəlakət bayquşunun qorxunc sədasını hiss edirdi.

Səbət davası

Bu hekayə insanın zinəti sayılan dürüstlükdən, doğruluqdan bəhs edir. Hekayə maraqlı hadisələr, bəzən macəra dolu əhvalatlar vasitəsilə uşaqlara dürüst olmağı öyrədir. Yalançılıq, nankorluq kimi mənfi davranışların pis aqibətini göstərərək balacaları düz sözlü, dürüst xasiyyətli olmağa çağırır.

Sabah və bu gün

Bir dəfə yağışlı bir gündə Kra adlı meymunla Raonq adlı qurbağa ağac altında oturub soyuqdan bir-birlərinə şikayət edirdilər. – Krrx, krrx! – deyə Kra öskürdü. – Qur, qur, qur! – Raonq quruldadı. Yağışda islanmaqdan lap təngə gəlmişdilər, soyuqdan da tirtir əsirdilər. Onlar öz aralarında söz verdilər ki, sabah ağac doğrasınlar, qabığından da özlərinə koma düzəltsinlər. Səhərisi elə bir gün çıxdı ki, istisi lap dağı-daşı yandırırdı. Özü də hava elə qəşəng idi ki, Kra ağacın başında oturub işıqdan və istidən həzz alırdı, Raonq isə ağacın kökünə yaxın yerdə əyləşib özünü günə verirdi.

Bir karyeranın tarixçəsi

Andre Morua, Elbefdə dünyaya gəlibdir və Ruanın Pierr Kornell Lisesində təhsil almışdı ki hər ikisi də Normandiyada yerləşir. Morua Ernest Herzoq, bir yəhudi tekstil istehsalçısı və Alis (Levi-Rüeff) Herzoqun oğlu idi. Andre Morua bir çox psixoloji romanların və bioqrafik hekayələrin müəllifi olmuşdur. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Morua fransız ordusunda kapitan kimi xidmət etmişdir. Daha sonra ABŞ köçüb gedir və Kanzas Universitetinde müəllim kimi işləyir. Bu dövrdə O bioqrafik əsərlərini yazır: Frederik Şopen (1942), general Duayt Eyzenhauer (1945), Bencamin Franklin (1945) və Vaşinqton (1946). 1943-cü ildə Morua Şimali Afrikaya köçür, 1946-cı ildə isə Fransaya qayıdır. İncə zövqə, dərin psixologizmə və sözün həqiqi mənasında klassik dünyagörüşünə malik andre Morua dünya ədəbiyyatında, əsasən , avtobioqrafik roman janrının ustadı kimi tanınır.Meri Şelli, Corc Bayron , Onore de Balzak, Viktor Hüqo, Aleksandr Düma , Jorj Sand, İvan Turgenyev və Çexov haqqında yazdığı kitablar Moruanın adını bu janrda yazılmış ən yaxşı əsərlər müəllifi kimi əbədiləşdirib.

Bəyaz fillər

İspaniyanın Ebro vadisində, bürkülü və qızmar günəş altında qovrulan ucqar bir qatar stansiyasında "amerikalı" kimi təqdim olunan kişi ilə onun Cik (Jig) adlı gənc sevgilisi Barselonadan Madridə gedəcək sürət qatarını gözləyirlər. Stansiyanın barında soyuq pivə və anis içkisi içən cütlüyün zahirən çox sadə, gündəlik mövzulardan bəhs edən və təkrarlarla dolu olan dialoqu, əslində mətnaltı qatda münasibətlərini və gələcəklərini alt-üst edəcək çox ağır, tabulaşdırılmış bir mövzu — arzuolunmaz hamiləlik və abort əməliyyatı ətrafında qurulub. Kişi qadını bu "sadə və xırda" əməliyyata razı salmaq üçün manipulyativ şəkildə təzyiq göstərir, hər şeyin əvvəlki kimi gözəl olacağını iddia edir; qız isə böyük bir çarəsizlik və tərəddüdlə stansiyanın bir tərəfindəki quruyub saralmış çılpaq torpaqlara, digər tərəfində isə can bəxş edən bərəkətli çay vadisinə bənzəyən, özünün "bəyaz fillərə" bənzətdiyi ağappaq təpələrə baxır. Hekayədə "abort", "hamiləlik" və ya "ayrılıq" kimi sözlər bircə dəfə də olsun birbaşa işlədilməsə də, qızın "xahiş edirəm, susasan" fəryadı və bəyaz fil simvolunun daşıdığı "bahalı, mənasız və imtina edilmək istənən hədiyyə" mənası onların bitməkdə olan sevgisini ortaya qoyur. Heminquey bu qısa mətndə insanın daxili eqoizmini, iki nəfər arasındakı ünsiyyətsizlik uçurumunu və qadının öz bədəni, eləcə də gələcəyi üzərindəki çarəsiz qərarlarını aysberqin görünməyən tərəfi kimi oxucuya mükəmməl şəkildə hiss etdirir.

Xəbərlər

sosial.gov.az

Görmə imkanları məhdud uşaqlar üçün hazırlanmış “Danışan kitab” saytının və mobil tətbiqinin təqdimatı olub

27.06.2019 15:36

Daha ətraflı