Hiyləgər hacıleylək. İndoneziya nağılı Hacıleylək bərk ac idi. O, səhərdən özünə yeməyə bir şey axtarırdı, ancaq əlinə heç nə keçməmişdi: bütün günü bir qurbağa balası da tuta bilməmişdi. Gün batana yaxın, Hacıleylək böyük gölün qırağına gəldi. Bu göl çox qəşəng idi. Yoldan keçənlər bu gölü görəndə bir xeyli vaxt dayanıb onun gözəlliyinə tamaşa edirdilər: gölün suyu göz yaşı kimi dupduru idi, balıqlar da o tərəf-bu tərəfə qaçışırdı. Hacıleylək suya girdi ki, balıqlardan tutub yesin, ancaq balıqlar onu görən kimi, dimdiyinə düşməmək üçün o saat gizləndilər. Hacıleylək çox gözlədi ki, bəlkə balaca bir balıq da olsa tuta bilsin. Ancaq nahaq yerə vaxt itirirdi.

“Zəmidə bir turac səslənirdi” hekayəsi təbiət mənzərələri fonunda insan duyğularını, sevgini, yalnızlığı və qayğıları dərin psixoloji qatlarla əks etdirir. Hekayədə kənd həyatı, insan münasibətləri və duyğuların iç dünyadakı təzahürü İlyas Əfəndiyevə məxsus lirizm və incə müşahidə qabiliyyəti ilə təsvir edilir. Turac quşunun səsi — təbiətin bir detalı olsa da — əsərin simvolik əsasını təşkil edir və qəhrəmanın daxili dünyası ilə təbiət arasında emosional körpü yaradır.

Qəşəm Nəcəfzadənin “Çiçəkli xalça” kitabında kiçik yaşlı oxucular üçün yazılmış şeirlər toplanıb. Təbiətə, bitkilərə, canlılara həsr olunmuş kiçik şeirlərdə uşaqların ətraf mühiti necə kəşf etməyi, bütün gördükləri ilə maraqlanmağı və böyüklər üçün adi görünən hər şeyə diqqətlə yanaşmağı əksini tapıb.

Yer kürəsinin üstündə bir oğlan addımlayırdı. Yorulmaq bilmirdi, dərə-təpə, düz keçmişdi. On doqquz yaşı olanda özü yaşda bir qız da ona qoşuldu – oldular iki. Əl-ələ tutub getdilər. Dünyanın qobusundan bənövşə yığdılar, quzeyində qar yedilər, güneyində dincəldilər. Yollarının üstünə bir oğlan uşağı çıxıb onlara qoşuldu – üç oldular. Yenə getdilər. Sonra yollarının üstünə bir oğlan uşağı da çıxdı – dörd oldular, yenə getdilər. Laaap axırda yollarının üstünə bir qız çıxdı - beş oldular; yenə getdilər.

Ümumtəhsil məktəblərinin 6-cı sinfi üçün "Həyat bilgisi" fənni üzrə DƏRSLİK