Bir vaxtlar iki bacarıqlı oğru yaşayırdı. Onlar bir-birinə sədaqət andı içib, qazandıqları hər şeyi yarı bölməyə qərar vermişdilər.Günlərin birində onlardan biri çox nadir və qiymətli bir əşya — kralın tacını oğurlamaq qərarına gəlir. O, sarayın ən qorunan hissəsinə daxil olub bacarıqla tacı ələ keçirir, lakin çıxarkən təsadüfən padşahın ayaqqabısını da götürür. İkinci oğru dostunun bu hərəkətinə təəccüblənib soruşur: "Tacı başa düşdüm, bəs padşahın ayaqqabısını niyə oğurladın?" O, cavabında bildirir ki, məqsədi səhər tezdən padşahı məsxərəyə qoymaqdır.Səhər oyanan padşah tacının yerində olmadığını və ayaqqabılarından birinin oğurlandığını görür. İkinci oğru isə xalqın arasına qarışıb qışqırmağa başlayır: "Ey camaat, padşahınız o qədər acizdir ki, tacını oğurlayan oğru onun ayaqqabısını belə qoyub getməyə macal tapmayıb!" Xalq bu sözlərə gülüşür, padşah isə xəcalət çəkir.

Zaxarias Topelius 1818-ci il yanvarın 14-də həkim ailəsində anadan olub. Uşaqlıq dövründən başlayaraq onun bədii bacarıqları özünü göstərməyə başladı: zəngin təsəvvürü, müşahidələri, sirli və mistik hadisələrə maraq gənc şairdə cəmlənmişdir.Topeliusun ədəbi yaradıcılığı çox müxtəlifdir. Şeirlərində və əsərlərində Topeliusun vətəninə və təbiətinə olan dərin məhəbbəti "Uleo çayında buzların əriməsi", "Meşə mahnıları", "Qış küçəsi" və s. kimi əsərlərində əks olub. Daha sonra Topelius əsərlərində dini motivlərə üstünlük verdi.Zaxariasın ölümündən bir əsrdən artıq müddət keçməsinə baxmayaraq, o, ilk növbədə uşaqlar üçün “nağıllar müəllifi” kimi yadda qalır.

Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün "Azərbaycan tarixi" fənni üzrə DƏRSLİK

– Mama, mama! Miri hanı? Anası quyudan su çəkirdi, ipi saxlayıb bağa göz gəzdirdi. Miri bağın bu tərəfində yox idi. Bağın ortasında bitmiş iri, amma qısır qaysı ağacı ilə yenə də iri amma bar verən ağ tut bağın o biri tərəfini gizlətmişdi. Anası yenə ipi çəkməyə başladı, dodaqucu dedi: – Bağın o biri tərəfinə bax, meynələrin arasına. Şəhər uşağıdı, birdən bilməz, qoraları yeyər, qoyma yesin, sonra qarnı ağrıyar. Bağın o tərəfinə baxmışdı. Miri meynələrin arasında yox idi. Tualetdə, evdə də yox idi. Miri bağda yox idi. Tələsik alaqapıya qaçdı, bayıra çıxıb balaca meydançanı keçdi. Əvvəlcə qonşuları Xeybərin hasarının dibi ilə Maştağaya gedən yola baxdı, axıracan bomboş idi. Sonra Zina xalanın çəpərinin yanı ilə stansiyaya gedən yola baxdı, ora da boş idi. Həyətə qayıtmalı oldu.

Hadisələr XIX əsrin sonlarında, Kanadanın dondurucu Yukon ərazisində, "Qızıl qızdırması" dövründə cərəyan edir. Bəyaz Diş vəhşi təbiətdə, ac qurd sürüsünün içində, yarı qurd olan Kice adlı anadan doğulur. İlk vaxtlar dondurucu şimalın "Ye, yoxsa yem ol" qanunu ilə böyüyən balanın həyatı hinduların düşərgəsinə düşməsi ilə tamamilə dəyişir.İlk sahibi Qonaq Boz (Grey Beaver) tərəfindən evləşdirilən Bəyaz Diş, burada həm digər itlərin düşmənçiliyi, həm də insanların sərt nizamı ilə qarşılaşır. Daha sonra amansız və hiyləgər Gözəl Smitə (Beauty Smith) satılan Bəyaz Diş, qanlı it döyüşlərində iştirak etməyə məcbur edilir və daxilindəki vəhşilik, insanlara qarşı nifrət ən pik nöqtəyə çatır. Tamamilə aqressivləşən və ölümün astanasında olan heyvanı xeyirxah mühəndis Veedon Skott (Weedon Scott) xilas edir. Skottun səbiri, sevgisi və qayğısı sayəsində Bəyaz Diş insanlara yenidən güvənməyi öyrənir. Romanın sonunda o, Kaliforniyaya aparılır və orada sahibinin ailəsini qoruyaraq sivil dünyaya tam uyğunlaşdığını sübut edir.