Biri var, biri yoxmuş. Səmərqənddə bir padşah varmış. Onun adına Şəmil deyərdilər. Sonu, züryəti bircə qızı vardı. Bunun adı Zərnigardı. Bu bir molla tutmuşdu ki, bir ayrı otaqda bu qıza dərs deyə. Bu molla həmişə qabaqca bu qıza gəlib dərs deyirdi. Sonra gedib başqa uşaqlara dərs deyirdi. Bir gün oturub ərli arvadlı xörək yeyirdilər. Bu arvad ərinə dedi ki: – Əşi bizim də bir soymuz yoxdu, gəl gedək Məkkəyə ziyarət eliyək. Bir adımızı iki eliyək. Bu Şəmil arvadının sözün qəbul elədi. Dedi: – Nolar, yaxşı olar. Səmil vəziri çağırdı. Dedi: – Vəzir, mənim pərdeyi-ismətdə bir qızım var. Onun sənə bir ehtiyaclığı yoxdur, yeməyi yanında, içməyi yanında. Otur yerimdə padşahlıq elə, ölərəm padşah, gələrəm də yenə vəzirsən. Mən gedirəm Məkkəyə, o qızı sənə tapşırıram, səni də Allaha.

Yazmağa hazırlaşdığım bu dəhşətli əhvalata inanacağınızı düşünmürəm, heç sizi buna inandırmaq iddiasında da deyiləm. Duyğularımın özü-özünü inkar etdiyi bir halda bunu başqalarından gözləməyim dəlilik olardı. Amma mən dəli deyiləm, heç yuxu da görmürəm. Lakin bir sabah öləcəyimi düşünəndə bu gün ruhumu bu ağır yükdən xilas etmək istəyirəm. Məqsədim adi məişət hadisələrini yığcam şəkildə, şərhsiz ortaya qoymaqdır. O hadisələr ki, öz nəticələri ilə məni dəhşətə gətirdi, əzab verdi və məhv etdi. Nə isə...onları izah etməyə çalışmayacağam. Bu hadisələr mənə dəhşətdən başqa bir şey vermədi, halbuki bəlkə başqalarına o qədər dəhşətli görünməyə də bilərdi. Bəlkə kiminsə dərrakəsi mənim təxəyyülümü bayağı bir nağıl hesab edəcək. Bəziləri isə həyəcansız və soyuqqanlı qarşılayacaq. Düşünəcək ki, nəql edəcəyim bu hekayət əslində bir-birlərini təbii şəkildə izləyən hadisələr zəncirindən başqa bir şey deyil.

"Qobsek" Onore de Balzak tərəfindən yazılmış bir romandır. Bu əsər, Balzakın "Bəşəri komediya" adlı epopeyasının bir hissəsidir. "Qobsek" əsərində baş qəhrəman olan Qobsek, pul düşkünü və faizlə borc verən bir adamdır. Əsər, onun bu xüsusiyyətləri üzərindən cəmiyyətdəki pulun rolunu və insan münasibətlərinə təsirini araşdırır. Onore de Balzak (1799-1850) fransız realist yazıçısıdır. "Bəşəri komediya" onun ən böyük əsəridir və bu epopeya bir neçə roman və povestdən ibarətdir. "Qobsek" bu epopeyanın tərkib hissəsidir.

Hekayə, Ukraynanın zəngin və sakit kəndlərindən birində, mülkədar ailəsində Pyotr (Petrik) adlı kor bir uşağın doğulması ilə başlayır. Anası onun kor olduğunu öyrənəndə böyük bir sarsıntı keçirir. Pyotrun tərbiyəsi və həyata adaptasiyası ilə əmisi, keçmişdə müharibədə şikəst olmuş azadlıqsevər Maksim dayı məşğul olmağa başlayır. Maksim gənc oğlanın fiziki qüsuruna rəğmən aciz böyüməsinə icazə vermir, onda güclü bir xarakter formalaşdırır. Pyotr böyüdükcə ətraf aləmi səslər vasitəsilə dərk edir və onda musiqiyə qarşı fövqəladə bir istedad oyanır. Əvvəlcə kəndli nökər İoximin çaldığı sadə tütək səsi, daha sonra isə fortepiano onun daxili dünyasını ifadə vasitəsinə çevrilir. Həyatındakı ən böyük dayaq rəfiqəsi (sonradan sevgilisi və həyat yoldaşı) Evelina və musiqi olur. Lakin gənclik illərində Pyotr dərin psixoloji böhran keçirir, hamının ona yazığı gəldiyini düşünərək taleyinə üsyan edir. Maksim dayı onu real həyatla üzləşdirmək üçün kor dilənçilərlə birgə səyahətə göndərir. Başqalarının daha ağır acılarını görən Pyotr öz daxili eqoizmini məğlub edir, cəmiyyətə faydalı bir sənətkar kimi qayıdır və sonda böyük bir pianoçu olaraq tanınır.

Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi, Başqa bir dərdi yoxdu, oğul dərdiydi dərdi. Sorurdu: “Balam hanı?” hər cəbhədən gələndən Ondan xəbər gəlməyir, xəbər gəlir öləndən.