Prof. Dr. Mustafa Çolakın "Ənvər Paşa" əsəri, Osmanlı İmperiyasının son dövrünün ən ziddiyyətli liderinin həyatını və fəaliyyətini sənədli əsaslarla tədqiq edir. Kitabda İttihad və Tərəqqi dövrü, I Dünya Müharibəsi, Qafqaz İslam Ordusu və Ənvər Paşanın Türkistan mübarizəsi işıqlandırılır. Almaniya arxivlərinə əsaslanan əsər, paşanın həm hərbi-siyasi rolunu, həm də Turan idealını obyektiv şəkildə araşdırır. Bu tədqiqat, tarixi şəxsiyyətin gerçək portretini və şəhadətə gedən yolunu təqdim edir.

Romanın mərkəzində gənc, yaraşıqlı və emosional italyan zadəganı Fabrisio del Donqo dayanır. Fabrisio böyük bir heyranlıq bəslədiyi Napoleonun tərəfində vuruşmaq üçün Vaterlo döyüşünə qaçır, lakin buradakı xaos və müharibənin amansızlığı onun romantik təsəvvürlərini alt-üst edir.Müharibədən sonra o, Parma hersoqluğuna — bibisi, cazibədar və nüfuzlu Cina Sanseverinanın yanına qayıdır. Cina və onun sevgilisi, baş nazir Qraf Moska Fabrisio üçün kilsə karyerası qurmağı planlaşdırırlar. Lakin Fabrisio siyasi intriqaların və təsadüfi sevgi macəralarının qurbanı olaraq Parma qalasındakı (Farnese) həbsxanaya salınır.Məhz bu zindanda Fabrisio qala rəisinin qızı, təmiz və fədakar Kleliya Kontiyə aşiq olur. Həbsxana divarları arasında pəncərədən işarələrlə başlayan bu gizli sevgi, Fabrisionun həyatının ən xoşbəxt dövrünə çevrilir. Bibisi Cinanın köməyi ilə qaçdıqdan sonra belə, Fabrisio Kleliyanı unuda bilmir

Bir saat havada qanad saxlayın, Nizam ilə gedən qoşa durnalar! Qatarlaşıb nə diyardan gəlirsiz, Qaqqıldaşa-qaqqıldaşa, durnalar?

Filip Rotun əsərləri dərin psixoloji, ictimai və mənəvi qatlara malikdir. Onun yaradıcılığının əsas xüsusiyyəti insanın daxili dünyasını, kimlik axtarışını və cəmiyyətlə toqquşmasını açıq, bəzən də sərt şəkildə göstərməsidir. Yazıçının qəhrəmanları çox vaxt şəhər mühitində yaşayan, savadlı, lakin mənəvi böhran içində olan insanlardır. Onlar öz azadlıqlarını qorumağa çalışır, eyni zamanda dini, ailəvi və ictimai qadağalarla mübarizə aparırlar. Rotun dili intellektual dərinliyə malikdir, lakin eyni zamanda canlı və emosionaldır. O, ironiyadan və satiradan geniş istifadə edir. Oxucu bəzən gülür, amma bu gülüşün arxasında ciddi bir faciə və həyat həqiqəti hiss olunur. Yazıçının əsas məqsədi insanı öz vicdanı ilə üz-üzə qoymaq, onu içindəki ziddiyyətləri anlamağa məcbur etməkdir.

Bir zamanlar Buzlu okeanın sahilində Kiş adlı bir ovçu yaşayırdı. O, qəbilə başçısı idi, uzun illər firavan yaşamışdı, öləndən sonra da adı öz xalqı tərəfindən ehtiramla çəkilirdi. Kiş çox-çox əvvəllər ömür sürdüyündən onun adı yalnız qocaların yadında qalmışdı.