Avara

Yayın nəfəskəsən, ağır bürkü şəraitində yunan dili dərsinə on dəqiqə gecikən bir gimnaziya şagirdi, məktəb qapısının ağzında dayanarkən içəri girmək əvəzinə, geri qayıdıb küçələrdə avara-avara gəzmək qərarına gəlir. Bu kortəbii itaətsizlik anı gəncin daxilində gizlənən azadlıq ehtirasını oyadır; o, kitablarını qoltuğuna vurub şəhərin meşəliklərinə, təbiətin qoynuna doğru qaçaraq dərslərin, ciddi nizam-intizamın və cəmiyyətin ondan gözlədiyi məsuliyyətlərin boğucu zəncirlərini qırıb atır. Təbiətin rəngləri, günəşin istisi və meşənin azad havası gəncin ruhunu elə sirli şəkildə bürüyür ki, o, özünü məktəb divarlarından uzaqda, həyatın əsl harmoniyasını kəşf edən həqiqi bir "avara" kimi hiss edir. Lakin bu müvəqqəti və sehrli qaçış, axşamüstü evə qayıtmaq məcburiyyəti və reallıqla yenidən üzləşmə ehtimalı qarşısında daxili bir qorxu və peşmanlıq hissi ilə toqquşur. Svayq gənc qəhrəmanın daxili dünyasındakı bu təlatümləri, yeniyetməlik dövrünün qəfəsə salınmış azadlıq duyğusunu və cəmiyyətin sərt qaydalarına qarşı edilən bu kiçik, lakin fəlsəfi üsyanı özünəməxsus dərin psixologizm və təbiət təsvirləri ilə ustadca canlandırır.