Məktub yetişmədi

Author: Abdulla Şaiq

Məktub yetişmədi

Qışın dondurucu soyuğunda, Bakının Şeytanbazar adlanan ərazisində kənddən gəlmiş kasıb fəhlə Qurban, mirzə Molla Fərzəliyə yaxınlaşaraq vətəndə intizarla yolunu gözləyən anasına növbəti məktubunu yazdırır. O, məktubda anasına tezliklə kəndə qayıdacağını, qazandığı pullarla bacısına toy edəcəyini və ailənin çətinliklərinə son qoyacağını böyük bir ümid və sevinclə qeyd edir. Lakin bu səmimi və arzu dolu sətirlərin yazıldığı vaxtda neft mədənlərində fəhlələrin heç bir texniki təhlükəsizliyi qorunmur, insan həyatı ucuz bir qəpiyə bərabər tutulur. Məktub tamamlandıqdan dərhal sonra Qurban ağır fəhlə işinə — neft quyusunun içinə enməyə məcbur olur; lakin elə həmin andaca quyuda baş verən qəfil qaz partlayışı və boğucu duman gənc fəhlənin həyatına son qoyur. Hekayə, Qurbanın böyük xəyallarla yazdırdığı və anasının dərdlərinə məlhəm olacağını düşündüyü həmin son məktubun poçt vasitəsilə vətənə doğru yola düşməsi, lakin sahibinin artıq bu dünyada olmaması ilə — yəni "məktubun heç vaxt gerçek mənada ünvanına yetişməməsi" ilə başa çatır. Abdulla Şaiq bu sarsıdıcı sonluqla neft Bakısının parıltılı simasının arxasında gizlənən fəhlə sümüklərini, fəryadlarını və kapitalist quruluşun sadə insan talelərini necə acımasızca məhv etdiyini ustadca ifşa edir.