Yusif və Esfir

Author: İlyas Əfəndiyev

Yusif və Esfir

Səfalı və sakit axan bir çayın sahilində balaca, səliqəli evlərində yaşayan Bəni-İsrail nəslindən olan çirkin görünüşlü, lakin olduqca təmiz, gözəl qəlbli Yusif ilə onun xoşqılıq, təsərrüfatçıl arvadı Esfir qırx il boyunca tam bir hüzur və daxili harmoniya içində ömür sürürlər. Daşa Girən Kahin İbrahimin vaxtilə dediyi "kim qırx il hər gün və hər gecə Allaha ibadət eləsə, Allah onun üç arzusunu yerinə yetirər" kəlamına inanan Yusif bu müddəti tamamlayır və göydən enən bir mələk (və ya ilahi səs) onun üç diləyini gerçəkləşdirəcəyini müjdələyir. Süjeti bəzi məqamları ilə Aleksandr Puşkinin "Balıqçı və balıq haqqında nağılını" xatırladan əsərdə, ilk dilək hüququnu arvadı Esfirə verən Yusif, qadının nəfsinə və ani istəklərinə yenik düşərək özünü tamamilə fərqli, narahat və xaotik vəziyyətlərə saldığını görür. İlyas Əfəndiyev klassik ədəbiyyatdakı zahiri gözəllik rəmzi olan "Yusif" anlayışına fərqli bir interpretasiya gətirərək, insanın əsl gözəlliyinin onun daxili aləmində, mənəvi təmizliyində və mövcud olanla xoşbəxt olmağı bacarmaq qabiliyyətində ("əbədi ahəngdə") olduğunu vurğulayır. Sonda ilahi sınaqdan keçən ailənin hekayəsi vasitəsilə müəllif, insan nəfsinin sonsuz iştahasını, saxta parıltıların gətirdiyi bədbəxtliyi və insanın öz təbii, saf köklərinə sadiq qalmasının vacibliyini ustadca və rəmzi bir dillə bədii nəsrinə köçürür.