Qana xalqının məşhur mifoloji nağılı olan "Nyumanın quyusu", ağıl, hiyləgərlik və mənəvi cəza mövzusunu heyvanlar aləminin münasibətləri fonunda işıqlandıran, Şərqi və Qərbi Afrika folkloruna xas klassik bir ibrətamiz əsərdir.Nağılda hadisələr böyük bir quraqlıq dövründə cərəyan edir. Meşədə su tükəndiyi üçün bütün heyvanlar — aslan, fil, bəbir və digərləri toplanaraq birlikdə dərin bir su quyusu qazmağa qərar verirlər. Heyvanlar gecə-gündüz fədakarlıqla çalışdığı halda, tənbəl və lovğa dovşan müxtəlif bəhanələr gətirərək işləməkdən boyun qaçırır. Böyük əziyyətdən sonra quyudan şirin və soyuq su çıxır. Quyunun qazılmasında iştirak etməyən dovşana sudan içmək qadağan edilir və quyunun başına növbə ilə güclü gözətçilər təyin olunur. Lakin hiyləgər dovşan hər gecə bir oyun quraraq gözətçiləri aldadır, onları bağlayır və quyunun suyundan gizlicə həm içir, həm də orada çimir.

"Niyə donuzların buynuzları yoxdur" nağılı, heyvanların təbiətdəki fiziki xüsusiyyətlərinin mənşəyini lovğalıq, acgözlük və cəza motivləri ilə izah edən klassik bir etioloji heyvan nağılıdır.Nağılın süjetinə görə, qədim zamanlarda donuzların başının üstündə çox gözəl, şaxəli və möhkəm buynuzları varmış. Lakin donuz öz buynuzları ilə lovğalanaraq meşədəki digər heyvanları incidir, yerə tökülən palıd qozalarını və kökləri qazıb yeyərkən acgözlük nümayiş etdirirmiş. Bir gün o, digər heyvanların payını da əllərindən almaq üçün buynuzları ilə torpağı daha dərindən eşməyə və hər kəsə meydan oxumağa başlayır. Onun bu təkəbbürünə və acgözlüyünə qəzəblənən Meşə Hökmdarı donuzu cəzalandırmaq qərarına gəlir.

Dünya xalqlarının fərqli variantlarında cərəyan edən əsas süjetə görə, meşədə yaşayan digər heyvanlar — aslan, bəbir və kərgədan öz gücləri ilə lovğalanır, yerdəki bütün canlılara meydan oxuyurlar. Hətta bir gün heyvanlar arasında "yerdə fırtına qopacaq, zəlzələ olacaq və quldurlar hücum edəcək" şayiəsi yayılır. Bu xaosdan və güclü yırtıcıların yerdəki amansız rəqabətindən bərk qorxuya düşən zəif, lakin çevik meymun özünə sığınacaq axtarmağa başlayır. O, yerdə qalsa, digər nəhəng heyvanların ayaqları altında əziləcəyini və ya yırtıcılara yem olacağını anlayır.

Nağıl pişik bəlasından cana doyan siçanların çıxış yolu tapmaq üçün böyük bir yığıncaq (müşavirə) keçirmələri üzərində qurulub. Məşvərətdə hamı çarəsiz halda düşünərkən, ortalığa çıxan cəsarətli bir siçan balası hamının bəyənəcəyi parlaq bir ideya təklif edir: "Gəlin pişiyin boynuna səs-küylü bir zəng bağlayaq, o yaxınlaşanda zəngin səsini eşidib tezbazar yuvalarımıza qaçarıq".

Ovdan qayıdan bəbir kəndin yaxınlığında qoyun gördü. Əvvəllər bəbir heç vaxt belə heyvan görməmişdi. O qorxdu və qoyuna cəsarətsiz halda yaxınlaşıb soruşdu: - Dostum, salam! Sənin adın nədir? Qoyun ayaqlarını tappıldatdı, bərkdən mələdi: - Mən qoyunam. Bəs sən kimsən? - Mən bəbirəm, - deyə bəbir cavab verdi. Bunu deyib, o, qorxaq kimi tez burdan uzaqlaşdı. Yolda bəbir çaqqala rast gəldi və çox qorxulu heyvanı gördüyünü söylədi. Beləsi ilə o hələ üz-üzə gəlməyib. Çaqqal güldü: - Oh, sən necə də axmaqsan, bəbir! Sən çox ləzzətli ət parçasını əlindən buraxmısan. Sabah ora birgə gedərik, onu tutub yeyərik!