Şəhərdə qırğı nə gəzir axı

Hekayə dəniz kənarındakı xudmani bir qəhvəxanada oturan iki dostun — müəllif və dostu Açikonun söhbəti ilə başlayır. Bu sakit mühitdə qəfil onların diqqətini şəhərin üzərində uçan və hamını təəccübləndirən bir qırğı çəkir. Şəhər sakinləri, xüsusilə də Açiko, təbiətin vəhşi qanunlarına aid olan bu quşun beton binalar və sıx insan kütləsi arasında nə axtardığını anlaya bilmir, "Şəhərdə qırğı nə gəzir axı?!" deyə təəccüblənirlər. Lakin hadisələr inkişaf etdikcə bu qırğı sadəcə bir quş olmaqdan çıxıb insanın öz təbii köklərindən, doğma mühitindən uzaq düşməsinin, şəhər xaosunda özünə sığınacaq axtaran tənhalığının rəmzinə çevrilir. Dumbadze bu təsadüfi təbiət hadisəsi vasitəsilə müasir insanın şəhər həyatındakı yadlaşmasını, daxili azadlıq axtarışını və cəmiyyətin yad görünən hər şeyə qarşı göstərdiyi qəribə reaksiyaları dərin humanizm və zərif yumorla bir mətnin içində oxucuya çatdırır.

Qatilin axtarılması

Hekayə, paytaxtda törədilmiş müəmmalı bir qətldən sonra polis idarəsinin cinayətkarın izinə düşməyə imkan verə biləcək hər hansı bir məlumat üçün min kron mükafat vəd etməsi ilə başlayır. Bu rəsmi elandan dərhal sonra polis idarəsində böyük bir xaos yaşanır. Vəd olunan min kronluq mükafatı əldə etmək istəyən yüzlərlə acgöz və işsiz-gücsüz şəxs, heç bir real əsası olmayan, tamamilə uydurma və gülünc ifadələr vermək üçün səhərdən axşamadək polisin zəhləsini tökür. Polis rəhbərliyi isə bütün bu mənasız ifadələri böyük bir ciddiyyətlə qeydə alır və "sınanmış polis metodları" ilə bu ifadələrin içindən qatilin izini tapacaqlarını düşünür. İnsanlar mükafatı almaq üçün qonşularını, şübhəli görünən hər kəsi ittiham edir, dövlət orqanları isə yaranan kağız yığınlarının içində bataraq real cinayətkarı tapmaq əvəzinə absurd bir bürokratik oyunun iştirakçısına çevrilirlər.

Mıxlanmış qapı

Xulio Kortasarın "Mıxlanmış qapı" hekayəsi, yazıçının magik realizm üslubunda qələmə aldığı, reallıqla xəyalın, mistika ilə psixoloji gərginliyin sərhədlərini itirən sirli bir əsərdir. İşgüzar səfərlə Montevideoya gələn Petrone, sakitliyi və kimsəsizliyi səbəbindən "Servantes" otelində otaq kirayələyir. Otaqdakı köhnə qarderobun arxasında qonşu otağa açılan, lakin istifadəsiz qalıb mıxlanmış bir qapı aşkar edir. İlk gecədən etibarən hər gecə saat 02:30 radələrində həmin qapının arxasından gələn zəif bir körpə ağlaması və onu sakitləşdirməyə çalışan qadın səsi eşidir. Lakin otel rəhbəri israrla bildirir ki, yan otaqda heç bir uşaq yoxdur və orada yalnız tənha bir qadın yaşayır. Yuxusuzluqdan və bu mistik səslərdən bezən Petrone, növbəti gecə qapıya yaxınlaşıb hirsindən uşaq ağlamasını təqlid edir; bu qəfil reaksiyadan sarsılan qonşu qadın dərhal oteli tərk edir. Qadın getdikdən sonra otel rəhbəri Petroneni sakit yatacağı ilə bağlı arxayın etsə də, o, həmin gecə qonşu otaq tamamilə boş olduğu halda, mıxlanmış qapının arxasından yenidən həmin körpə ağlamasını eşidir.

Amerikalı ər

Cəlal Alə Əhmədin "Amerikalı ər" hekayəsi, müəllifin məşhur "Qərbə vurğunluq" nəzəriyyəsini dramatik bir dillə əks etdirən, 1950–1960-cı illər İrandakı mədəni özgələşməni tənqid edən sosial-psixoloji əsərdir.Bütünlüklə iranlı bir qadının daxili monoloqu üzərində qurulan hekayədə, baş qəhrəman amerikalı bir müəllimlə evlənib boşanmasından və bu müddətdə keçirdiyi mənəvi böhrandan bəhs edir. Ənənəvi orta təbəqəli ailədən çıxan qadın, ərinə xoş gəlmək üçün öz milli-mənəvi dəyərlərindən uzaqlaşaraq Qərb tipli həyat tərzini kor-koranə təqlid etməyə başlayır. Lakin sonradan öyrənir ki, ərinin əsl peşəsi heç də müəllimlik deyil, Vyetnam müharibəsində həlak olan amerikalı əsgərlərin cəsədlərini basdırmaq missiyasıdır. Bu vahiməli sirrin açılması və qadının keçirdiyi dərin iyrənclik hissi evliliyin boşanma ilə bitməsinə səbəb olur.

Uzun ömürlü

Pol Terunun "Uzun ömürlü" hekayəsi qocalıq, zamanın amansız axışı və keçmişlə indiki zaman arasındakı qaçılmaz mənəvi uçurumu təsvir edən dərin psixoloji mətndir. Süjet xətti uzun bir ömür yaşamış, lakin illər keçdikcə ətrafındakı dünyadan və insanlardan təcrid olunaraq daxili bir tənhalığa qərq olan yaşlı qəhrəmanın xatirələri və gündəlik səssiz həyatı üzərində qurulub. Müəllif qocalığın fərdə bəxş etdiyi müdrüklüyü, eyni zamanda onun insanı müasir cəmiyyətdə necə "görünməz" və unudulmuş birinə çevirdiyini incəliklə işıqlandırır.