Karlo Kollodinin dünyaşöhrətli "Pinokkionun macəraları" nağıl-romanında kasıb dülgər Ceppettonun sehrli bir taxta parçasından düzəldiyi və möcüzəvi şəkildə canlanan dəcəl taxta kuklanın həqiqi bir oğlana çevrilmək üçün keçdiyi çətin, təhlükəli və tərbiyəvi həyat yolu təsvir olunur. Doğulduğu ilk gündən tənbəlliyə, əyləncəyə meyil edən və məktəbə getmək əvəzinə sirkə qaçan Pinokkio, xeyirxah Danışan Cırcıramanın nəsihətlərinə qulaq asmayaraq hiyləgər Tülkü və Pişiyin tələsinə düşür, pullarını itirir və hər dəfə yalan danışanda burnunun uzanması cəzası ilə üzləşir. Ona hər zaman doğru yolu göstərməyə çalışan xeyirxah Mavi Pərinin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, o, dərslərindən tamamilə imtina edib "Əyləncə ölkəsi"nə qaçır və burada keçirdiyi boş vaxtların cəzası olaraq uzunqulağa çevrilir. Başına gələn saysız-hesabsız fəlakətlərdən sonra səhvlərini anlayan və böyük sınaqlardan keçən Pinokkio, atasını axtararkən nəhəng bir köpəkbalığının qarnına düşür və orada Ceppettonu taparaq fədakarlıqla onu ölümdən xilas edir. Məhz bu cəsarəti, dürüstlüyü, ailəsinə olan sonsuz sevgisi və əməyin dəyərini anlaması sayəsində Mavi Pəri onu bağışlayır və nağılın sonunda Pinokkio cansız bir taxta kukladan həqiqi, əsl insana çevrilir.

Ser Artur Konan Doylun məşhur elmi-fantastik əsəri olan "Zəhərli qurşaq" romanında dahi və çılğın alim Professor Çellencer kosmik fəzada Yerin ölümcül efir təbəqəsinə daxil olacağını kəşf edir və bu qiyamət ssenarisindən sağ çıxmaq üçün köhnə dostları — jurnalist Melounu, professor Sammerlini və lord Con Rokstonu xüsusi hermetik oksigen otağında bir araya gətirir. Sığınacaqdan bütün bəşəriyyətin və canlı təbiətin bir-bir dərin yuxuya gedərək "məhv olmasını" dəhşət içində izləyən qəhrəmanlar, oksigenləri bitdikdən sonra pəncərəni açarkən qazın keçib getdiyini və insanların əslində ölmədiyini, sadəcə müvəqqəti letargik yuxuya getdiyini anlayaraq həyatın kövrəkliyi və kainat qarşısında insanın acizliyi barədə unudulmaz bir fəlsəfi dərs alırlar.

Əsər XIX əsrin əvvəllərində Fransada, gənc, istedadlı və gələcəyi parlaq olan dənizçi Edmon Dantesin hekayəsi ilə başlayır. Edmon özünə gözəl bir həyat qurmaq və sevgilisi ilə evlənmək ərəfəsində ikən, onun uğurlarını, xoşbəxtliyini və dənizçilik karyerasını qısqanan bir qrup rəqibi tərəfindən gizli bir oyunun qurbanı olur. Bu rəqiblər ona qarşı saxta ittihamlar irəli sürərək, gənc dənizçinin dəniz kənarındakı təcrid olunmuş, qaranlıq bir qalaya salınmasına nail olurlar.Edmon bu qapalı məkanda uzun illər keçirir və böyük çətinliklərlə üzləşir. Orada o, digər bir aqil məhbus olan Abbat Faria ilə tanış olur. Müdrik qoca Edmona elm, dil və strateji düşüncə öyrədir, həmçinin ona dənizdəki sirli Monte-Kristo adasında gizlədilmiş nəhəng bir xəzinənin yerini deyir. Müəyyən vaxtdan sonra gənc dənizçi bu qapalı məkandan çıxmağı bacarır, gizli adaya yollanaraq inanılmaz bir sərvətə sahib olur. O, özünə yeni bir kimlik və "Qraf Monte-Kristo" titulunu götürür. İllər sonra Paris yüksək cəmiyyətinə nüfuzlu, sirli və çox varlı bir qraf kimi qayıdan Edmon, keçmişdə ona qarşı haqsızlıq edənlərin qurduğu yalanları tək-tək ifşa etmək və ədaləti bərpa etmək üçün böyük, dahi bir strateji plana start verir.

Aleksandr Dümanın "Qara zanbaq" romanı, XVII əsr Niderlandında ölkəni bürüyən böyük bir çiçəkçilik yarışması fonunda, tamamilə qüsursuz və nadir bir qara zanbaq yetişdirməyə çalışan gənc alim Kornelius van Berlenin dramatik hekayəsindən bəhs edir. Öz elmi işinə bağlı olan bu gənc, uğurlarını hədsiz dərəcədə qısqanan rəqibinin qurduğu gizli oyunlar və atdığı şər nəticəsində azadlığını itirərək qapalı bir qalaya salınır. Kornelius rəqibinin onun əlindən almaq istədiyi qiymətli çiçək soğanlarını qorumaq üçün böyük sınaqlarla üz-üzə qalır.Ağır şəraitdə keçən bu izolyasiya dövründə o, məkanın nəzarətçisinin mərhəmətli və fədakar qızı Roza ilə tanış olur və gənclər arasında saf, güclü bir sevgi yaranır. Kornelius öz elmi sirrini və gələcək qələbəsini bu gənc qıza əmanət edir; Roza isə həm rəqibin gizli təqiblərindən yayınaraq, həm də çətin zindan mühitində bu möcüzəvi çiçəyi addım-addım yetişdirməyi bacarır. Sonda qurulan bütün xain planlar ifşa olunur, gənclər öz azadlıqlarına və böyük mükafata qovuşurlar, qara zanbaq isə qaranlığa qarşı qazanılmış ədalətin və sonsuz sevginin rəmzi olaraq çiçək açır.

Jül Vernin "Yerin mərkəzinə səyahət" (1864) romanı, elmi-fantastik janrın klassik nümunəsi olub, alman professoru Otto Lidenbrok, onun qardaşı oğlu Aksel və bələdçiləri Hansın yer kürəsinin dərinliklərinə doğru etdikləri qeyri-adi elmi ekspedisiyanı mövzu götürür. Hadisələr professorun qədim bir island əlyazmasında yerin mərkəzinə aparan gizli yolun koordinatlarını tapması ilə başlayır və komanda İslandiyadakı sönmüş Sneffels vulkanının kraterindən aşağı enərək yeraltı dünyaya daxil olur. Yerin minlərlə metr dərinliyində qədim geoloji dövrlərə aid bitkilər, nəhəng göbələklər, yeraltı dəniz və prehistorik dövrün dəniz canavarları ilə qarşılaşan səyahətçilər, susuzluq, yolunu azma və fırtına kimi ölümcül təhlükələrlə mübarizə aparırlar. Sonda daxili təzyiq və maqmanın hərəkəti nəticəsində İtaliyadakı aktiv Stromboli vulkanının püskürməsi ilə yenidən yerin səthinə çıxan qəhrəmanlar, bu unudulmaz səfəri uğurla tamamlayırlar. Müəllif bu təsirli mətndə geologiya və paleontologiya elmlərinin nailiyyətlərini bədii təxəyyüllə birləşdirərək, insanın təbiətin sirlərini kəşf etmək ehtirasını, dözümlülük və iradənin gücünü vurğulayır.