Cəlil Məmmədquluzadənin "Sirkə" hekayəsi, həyat yoldaşına xəyanət edən, onu aldatmağa çalışan bir kişinin tüğyan etmiş qısqanclığından bəhs edən satirik əsərdir. Hekayədə kişinin öz sevgilisinə sirkə verərək onu ölümlə hədələməsi ilə müxtəlif fəlakətlərdən qurtulmaq üçün bir bəhanə axtarışından, həmin sirkənin ölümcül olmamasından və nəticədə kişinin öz əməlindən peşman olmasından bəhs olunur.

Biri var imiş, biri yox imiş, bir dərzi var imiş bunun da bir şagirdi varmış. Bu dərzi padşaha paltar tikirmiş ki, sabaha kimi hazır etsin. Odur ki, gecə şagirdi ilə işləməgə məşğul imiş. Dərzinin şagirdini gecənin bir vaxtı yuxu tutur; dərzi bunu gördükdə tez onu oyadır ki, qalx sabaha kimi paltar hazır olmasa padşah atamıza od vurar. Şagird uyqudan oyanıb ustadına deyir ki, qəribə yuxu görürdüm heyif oyatdın. Dərzi nə qədər bundan gördügü yuxunu söyləməyi xahiş edirsə oğlan cavab verir: – Yuxum zahir olmasa söyləmərəm.

Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi, Başqa bir dərdi yoxdu, oğul dərdiydi dərdi. Sorurdu: “Balam hanı?” hər cəbhədən gələndən Ondan xəbər gəlməyir, xəbər gəlir öləndən.

Əsərdə Adalmina adlı kiçik bir şahzadə haqqında danışılır. Ona sehrli bir mirvari (inci) hədiyyə edilir. Bu mirvari sahibinə mükəmməl gözəllik, zəka və var-dövlət bəxş edir. Amma eyni zamanda Adalmina təkəbbürlü və eqoist olur, təvazökarlığını itirir. Bir gün mirvari itir və o, hər şeyini – gözəlliyini, ağlını, sərvətini – itirərək sadə bir qız kimi qalır. Lakin bu vəziyyətdə həqiqi xoşbəxtliyi, mehribanlığı və sevgini tapır. Nəhayət, məlum olur ki, mirvarinin əsl sehrli gücü insanın qəlbindəki saflıq və təvazökarlıqdır.

Gürcü yazıçısı Nodar Dumbadzenin (1928-1984) yaradıcılığı özünün xüsusi səmimiliyi, yumoru və yüksək dramatikliyi ilə fərqlənir. “Kukaraça“ (1980) povesti Dumbadzenin ən güclü və təsirli əsərlərindən biridir. Hətta infarktdan sonra da yazıçı əsər üzərində işləməkdən qalmır: qəhrəmanının – sahə müvəkkili Tuşuraşvilinin həyatı, müəllifi bir anda sakit buraxmır. Anna İvanovnanın hətta qatı cinayətkar Murtalonun sətir altı sözləri Sovet İttifaqının heç də bitkin cəmiyyət olmadığını oxuculara ustalıqla göstərirdi. Bu mənada inanıram ki, indiki cavan oxucularımız üçün də bu əsər böyük maraq kəsb edəcəkdir.