Kərim müəllim qarışıq yuxu görürdü, çoxdan ölüb getmiş adamlar idi, özü də atası, anası, yaxın adamları deyildi, köhnə qonşuları idi, iyirmi beş il bundan əvvəlki məktəb direktoru idi, arvadının uzaq qohumları idi, Nuridənin əvvəlki ərlərindən biri idi, hamı bir yerə yığışıb qarpız yeyirdi və o qarpız o qədər böyük idi ki, hər dilimi bir qayıq boyda və həmin çoxdan ölüb getmiş adamlar çıxıb bu dilimlərin üstündə oturmuşdular, əlləri ilə qarpızdan böyük-böyük parçalar qoparırdılar, əlləri, ayaqları qarpızın suyuna bulaşa-bulaşa yeyirdilər; qarpız qıpqırmızı idi və Kərim müəllim yuxuda bu al qırmızıya baxa-baxa hiss etdi ki, kimsə güllə atır, güllənin səsini eşitdi, sonra güllənin səsini bir də eşitdi və gözlərini açdı, başa düşdü ki, yuxu görürdü, amma yenə güllə səsi eşitdi, dikəlib yerində oturdu və yenə də açıq-aşkar güllə səsi eşidəndə cəld yerindən qalxıb pəncərənin qabağına gəldi.

Sonra Məleykə xanımın əri yenə mənə elə baxdı ki, elə bil həm qorxudurdu məni, həm də yalvarırdı; həm də çox gülünc bir vəziyyətdə idi. Bələdçi arvad dedi ki, ötürənlər aşağı düşsünlər, qatar indicə tərpənəcək. Məleykə xanımın əri arvadının yanağından öpdü, sonra da dedi ki, Moskvaya çatan kimi dərhal telefonla zəng eləsin; həm də tapşırdı ki, yolu necə başa vurduğunu söyləsin. Bunu lap xüsusi dedi, yəni ki, qızım, sənə deyirəm, gəlinim, sən eşit.

Vaxt var idi, göz yaşı azadlıq simvoluydu: vaxt var idi, yox idi qulun ağlamaq haqqı. Nəysə... ruhu şad olsun aldığımız canların. Heç çoxu içilmədi axıdılan qanların... Ey bizim əsrimizin gözəllik salonları, savaşda Janna Darkın saç düzümü necəydi?

Məmmədhüseyn kasıb bir kəndli idi. Günlərin bir günü kirvəsinin oğlu ona bir quzu sovqat göndərdi. Məmmədhüseyn istədi quzunu kəsə. Amma heyvanın belini sığallayıb gördü ki, bir dəridir, bir sümük. Bıçağı tulladı yerə. Quzunu da bağçaya ötürdü ki, bir neçə gün otlayıb əmələ gəlsin. Həmin vaxt qonşuluqda, Əziz xanın evində yenə çal-çağır vardı. Əziz xan içib keflənmişdi, uca səslə mahnı oxuyurdu. Məmmədhüseyn nə fikirləşdisə, quzunu bağçadan çıxardı. Qucağına alıb xanın evinə sarı yollandı. Həyətə girəndə gördü ki, burada yekə tut ağacı var, altında da üç-dörd quzu otlayır. Çardağın altında bir ağ at bağlanmışdı. Mətbəxdən qab-qacaq səsi gəlirdi. Qulluqçular mətbəxdən evə xörək, evdən də mətbəxə boş qab-qacaq daşıyırdılar. Məmmədhüseyn pilləkənlərlə eyvana qalxdı və nökərlərdən birinə dedi: − Sadıq əmioğlu, xana ərz elə ki, Məmmədhüseyn quzu gətirib.

Baharın orta ayı idi. Şəhərin kənarında olan böyük bir bağçada hər yerdə olan kimi, ağaclar göyərib yarpaq açmışdı. Bu bağ dövlətli adamın deyildisə də, lakin sahibi Aslan çox çalışqan olduğu üçün, hər gün öz ruzusunu qazanıb külfəti ilə bahəm bəxtiyar yaşayırdı. Aslan bağ-çaya çox qulluq etdiyi üçün, bağ şəhərin bütün başqa bağlarından gözəl idi. Hər tərəfdə ağaclar, sərvlər, çinarlar, alma, armud, gilas ağacları qayda və nizam ilə əkilib, aralarında alçaq göy ot bitmiş idi. Bağçanın ortasında bir hovuza dörd balıq buraxılmışdı ki, durulduğundan nur kimi parlayan suyun arasında cəld hərəkətləri ilə şad üzürdülər. Suyun zərif şəfəqləri hovuzu əhatə edən yaşıl ağacların üstünə düşüb keçəndə, ildırıma bənzədiyi üçün, bu lətafətə tamaşa edəni qüvveyi-bərqiyyə kimi mütəəssir edirdi. Ağaclarda cürbəcür güllər açılıb səhneyi-asimana baxıb gülürdü. Xəfif əsən hava ney kimi bülbülani-xoşəlhanın həzin nəvasına qatışıb, mahir bir musiqişünasın belə çala bilməyəcəyi lətif havalar çalırdı.