Məşhur uruqvaylı yazıçı Orasio Kiroqa təbiətin qaranlıq güclərindən, insan psixikasının sirrlərindən bəhs etdiyi əsərləri ilə oxuculara Edqar Po ruhunu hiss etdirir. Onun selva heyvanları haqqında yazdığı hekayələr uşaq ədəbiyyatının əvəzolunmaz nümunələrindəndir. Kiroqa dünya miqyasında Uruqvay ədəbiyyatının prestijini yüksəldən və Latın Amerikası magik realizminin əsasını qoyan yazıçı hesab olunur. Ən məşhur hekayələrindən biri “Pərqu balış” adlanır. Bu hekayə əsasında qısametrajlı animasiya filmi də çəkilib.

Fikir verdim ki, söhbəti hərləyib-fırlayıb mebel məsələsinə gətirirəm. Evimizin mebellərini müzakirə etmək hər ikimizə də daha asan gəlirdi və artıq birlikdə daha çox vaxt keçirdiyimiz üçün söhbəti davam etdirən ortaq maraqların inkişafı vacib idi. Yəqin, məhz gələcək mebellərimizlə bağlı bu uzun müzakirələrin nəticəsi kimi, bir may səhəri, ikinci əl ev əşyalarının auksionunda iştirak etmək üçün yolumuz kiçik sahil şəhərciyinə düşdü. Mənə elə gəlirdi ki, yeni evlilər kimi xeyli belə auksionda iştirak edəcəyik və bunun çoxsaylı auksionların ilki olmasından başqa heç bir diqqətəlayiq xüsusiyyəti yox idi. Bəlkə də evə yeni bir divanla qayıdardıq, beləcə, qonaq otağında keçirdiyimiz axşamlarda yatağa gedənədək masa arxasında üzbəüz oturmaq əvəzinə, rahatca yanyana otura bilərdik. Lakin divanı bu auksionda tapmasaq da, problem deyildi. Axı istədiyimiz divanı tapmaq üçün çoxlu vaxtımız vardı.

Bunu heç vaxt heç kimə etiraf etməmişəm, amma bir vaxtlar əsl möcüzə nəticəsində ev sahibi olmuşdum. Öpüşləri tanqo qədər ehtiraslı olan Laura yaşadığım binanın birinci mərtəbəsindəki ikinci mənzildə, bina komendantının ofisində katibə işləyirdi. Onunla səmanın buxar və ümidsizliklə dolu olduğu iyul gecəsində tanış olmuşdum. Elə meydandakı skamyada yuxuya getmişdim ki, pıçıltıya oyandım: “Qalmağa yerin yoxdur?” Laura məni bir binanın girişinə tərəf apardı. Şəhərin qədim hissəsi belə dəbdəbəli binalarla dolu idi. Qarqoyl və vampirlərdən ibarət bəzəkli labirintin arasından “1866” yazısı oxunurdu. Mən onu izləyərək əl havasına pillələri qalxdım. Biz irəlilədikcə bina köhnə gəmilər kimi cırıldayırdı. Laura məndən nə gəlirimlə bağlı məlumat, nə də arayış istədi. Lap yerinə düşmüşdü, çünki həbsxanada adama bunların heç birini vermirdilər. Damdakı kiçik otaq elə qaldığım hücrə boydaydı. “Bura mənlikdir” – dedim. Düzü, həbsdə keçən üç ildən sonra iybilmə hissimi itirmişdim, divarların o tayından gələn səslər isə mənim üçün təzə məsələ deyildi.

Bu gün evimizin qarşısındakı ərazidə qalaqlanmış taxta-şalbanı yığışdırdılar. İri-iri yük maşınları o qədər taxtanı cəmi iki saata daşıyıb apardı. Mən də pəncərənin qabağından aralanmadım. Anam bir-iki dəfə “nə oturmusan, ev-eşiyi süpürmək lazımdır” desə də, fikir vermədim. Ərazinin on il əvvəlki vəziyyətini yada saldım. Məktəbdən qayıdandan sonra bu pəncərədən, futbol oynayan uşaqlara baxardım. Anam: “Nədi, ay qız, özünə ər axtarırsan?” – deyəndə utanardım. On il əvvəl anamı da sevirdim. Özü də indiki kimi qəsəbənin adamlarından qorxmazdım. Mən də onlar kimiydim. Kişilərin yanında ağıllı-ağıllı oturar, qadınların dedi-qodusuna qulaq asardım. Məktəbi bitirdiyim il ora taxta-şalban yığdılar. Beləcə, ərazinin səsi batdı. İllər boyu pəncərədən o taxtalara baxdım. Qışda üstünə qar yağar, yayda günəşin altında qovrulardı. Bu gün onları yığıb apardılar. İndi içimdə bir ümid var. Bəlkə, yenə uşaqlar fubtol oynamağa gələr deyə, gözləyirəm. Aşağıdan anamın səsi gəldi: “Yemək hazırdır…”

Manuel Muxika Laynes (1910-1984) argentinalı yazıçı, esseist və tərcüməçidir. Argentinanın məşhur aristokrat ailəsində dünyaya gəlib. Siyasi, tarixi mövzulu əsərləri, həmçinin, Şekspir, Molyer, Morivo və s. yazıçılardan tərcümələri ilə tanınıb. Borxes onun “Kumirlər” romanını şəxsi kitabxanasına daxil edib. Argentinanın bir çox mühüm ədəbi mükafatlarına layiq görülüb, həmçinin, Fəxri Legion Ordeni ilə təltif olunub. Ölkəsində onun adına fond yaradılıb və mükafat təsis edilib.