Diribaş təyin olunmuş yerə gəlib çıxanda o birilər onu artıq gözləyirdilər. İki nəfərdilər: İsabala və Becid. Ətrafda elə sakitlik idi ki, küçədən evdəki saatların zəng səsləri eşidilirdi: budur, iki zəng, – səhər açılana qalmamaqdan ötrü tələsmək lazım idi. – Getdik, – deyə Diribaş söylədi. – Haradadı? – deyə yoldaşları soruşdu. Diribaş görəcəyi "işi" əvvəlcədən açıb danışanlardan deyildi. – Yaxşı, getdik, – deyə o təkrar etdi. Onlar çaylaqlara bənzər boş küçələrlə, tramvay yolunun dəmir relsləri ilə onları müşayiət edən ay işığında dinməzcə addımlayırdılar. Diribaş bir an belə sakit dayanmayan sarı gözlərini ətrafa gəzdirərək daima nəyisə qoxulayırmış kimi, burun dəliklərini oynada-oynada irəlidə gedirdi.İsabalaya ona görə bu adı vermişdilər ki, təzəcə doğulmuş körpəninki tək iri başı və cılız bədəni vardı. Bəlkə bir də ona görə ki, qısa qırxılmış saçları, qara nazik bığları və göyçək sifəti də vardı. O, sanki başdan-ayağa əzələdən ibarət idi, özü də pişik kimi yüngülcə, sezdirmədən yeriyirdi. Bir yerə dırmaşmaqda, gizlənmək lazım gələndə yumaq kimi domuşub oturmaqda tayı-bərabəri yox idi. Diribaş da hər dəfə onu özü ilə aparmaqda nə elədiyini yaxşı bilirdi.

Həmin səhər dərsə gecikdiyim üçün danlanacağımdan qorxurdum, üstəlik müsyö Amel bizə feili-sifəti öyrənməyi tapşırmışdı, mənsə heç nə bilmirdim. Birdən ağlıma gəldi ki, dərsi buraxım, gedim dağda-dərədə veyillənim. Hava da elə isti, elə gözəliydi ki... Meşənin kənarından qaratoyuq nəğməsinin, taxta sexinin arxasındakı Rippersk çəmənliyindən isə təlim keçən almanların səsləri gəlirdi. Bu məni feili-sifətdən daha çox cəlb edirdi, amma şeytana uymayıb dərsə tələsdim. Bələdiyyə binasının yanından keçəndə elanlar lövhəsinin qarşısında toplaşan camaatı gördüm. Son iki ildə müharibədəki məğlubiyyətlər, rekvizisiya, komendantın əmrləri kimi xoşagəlməz xəbərləri biz oradan alırdıq. Addımlarımı yavaşıtmadan düşündüm: "Görəsən, yenə nə baş verib?"

Zarafata oxşasa da, bu elə belədir ki var: biz ölümsüzük. Mən bunun əksini düşünüb deyirəm, dəqiq bilirəm, çünki yer üzündə bircə öləri insanla tanışam. Başına gələn hadisəni mənə Komvron küçəsindəki bistroda danışmışdı, həm o qədər sərxoş idi ki, dilinin altındakı sözləri tərəddüdsüz deyə bilərdi, bu yerin sahibi və daimi müştəriləri eşidəndə gülüb-gülüb göz yaşlarına boğulsalar da. Üzümdə maraq ifadəsini görəndə daha məndən əl çəkmədi və nəhayət, sakitcə içib söhbət edə biləcəyin bir küncdə stolun arxasına keçdik. Danışırdı ki, bələdiyyədə işləyib, indi isə pensiyadadır, arvadı bir müddətə valideynlərinin yanına gedib, onlarla qalır, - bu, görünür, qadının onu atmasına işarə edən mümkün şərh variantlarından ən münasibiydi. Sifətində qocalığa dair nəsə yox idi, vulqar, bayağı şeylər də hakaza, arıq, qurumuş üzü vardı, gözləri vərəmli birinin içindən xəbər verirdi. Əlbəttə, özünü unutmaq üçün içirdi, artıq qırmızı çaxırdan beşinci badəni boşaldırdı. Ancaq nə eləsə də üst-başından spesifik Paris qoxusu getmirdi, bunu da, şübhəsiz, ilk duya bilən yeganə insanlar biz gəlmələrik. Dırnaqları qaydasında kəsilmişdi, yan-yörəsində kəpək-filan yox idi.

Peterburqa gəlişimdə köhnə dostum müxbir Stremqlavovun yanına gəlib ona belə dedim: - Stremqlavov! Mən məşhur olmaq istəyirəm. Razılıqla başını tərpədən Stremqlavov barmaqlarıyla masanı döyəcləyib papiros yandırandan sonra masanın üstündəki külqabını hərləyərək ayaqlarını yelləyib - o hər zaman bir neçə işi eyni anda görürdü cavab verdi. -Bu zamanda bir çoxları məşhur olmaq istəyir. -Mən "bir çoxları deyiləm" deyib təvazökarlıqla etiraz elədim.Vasilyev soyadını daşıyan birisinin Maksimıça çevrilib eyni zamanda Kandıbin kimi həyat sürməsinə, qardaş, hər gün rast gələ bilməzsən. Bu çox nadir gedişlərdəndi.

9 may Qahirədən, günəşdən, yerli camaatdan, avropalılardan, dekorativ zürafələrdən və hirsli meymunlardan yorulmuşam. Hər gecə yuxuda başqa bir ölkəni görürəm, tanış və gözəl ölkəni, hər gecə nə etməli olduğumu aydın bilirəm, amma yuxudan duran kimi hər şey yadımdan çıxır. Günlər, həftələr keçir, mənsə hələ də Qahirədəyəm.