Alfredo Orianinin "Don Covanni Verita" əsəri müstəqil bir hekayə deyil, müəllifin 1889-cu ildə nəşr olunmuş "Fino a Dogali" romanının tərkibinə daxil olan və eyni zamanda tarixi sənədli esse-hekayə xarakteri daşıyan xüsusi bir bölməsidir. İtaliya risorcimento hərəkatının real tarixi siması olan keşiş Don Covanni Veritanın həyatından bəhs edən bu bioqrafik əsər, qəhrəmanın ölüm xəbərinin yerli bir kafedə doğurduğu böyük səs-küy və mübahisələrlə başlayır. Müəllif spoyler vermədən hadisələrin gedişatını elə qurur ki, oxucu kilsə qanunları ilə inqilabi ruh arasında sıxılıb qalan, İtaliyanın azadlığı üçün gizli fəaliyyət göstərən və məşhur sərkərdə Cüzeppe Qaribaldini ölümdən xilas edən cəsur bir din xadiminin dramatik mübarizəsinə şahidlik edir. İnqlabi ideyalarla dini vəzifələrin toqquşmasını fəlsəfi fona köçürən yazıçı, dövrün siyasi böhranını, kənd icmasının daxili ziddiyyətlərini və vətənpərvərlik hissinin gətirdiyi ağır fədakarlıqları real tarixi faktlara söykənərək silsilə gərgin hadisələrlə təsvir edir

Covanni Verqanın "Canavar" əsəri, ehtiras, cəmiyyət təzyiqi və qaçılmaz tale mövzularını işləyən İtaliya verizm (realizm) ədəbiyyatının ən güclü nümunələrindən biridir.Əsər Siciliya kəndində hamının "Canavar" adlandırdığı, qarşısıalınmaz daxili ehtirasa sahib və heç bir kənd qaydasına tabe olmayan qeyri-adi bir qadının daxili dünyasından bəhs edir. Ssenarinin sonunu açmadan qeyd etmək olar ki, bu qadın Nanni adlı gənc bir kəndliyə dəlicəsinə aşq olur və öz arzusuna çatmaq üçün həm özünün, həm də ətrafındakıların həyatını alt-üst edəcək, kənd cəmiyyətini sarsıdacaq çox təhlükəli adımlar atır. Yazıçı bu mətndə insanın idarə edə bilmədiyi ibtidai instinktlərin həm fərd, həm də ailə üzərində necə dağıdıcı bir gücə çevrildiyini, Siciliyanın isti, quraq və sərt təbiət fonunda çox təsirli bir dillə oxucuya çatdırır.

Con Steynbekin məşhur əsəri füsunkar Kaliforniya vadisində, təsərrüfatla məşğul olan gənc və enerjili bir qadının – Elisa Allenin daxili dünyasından bəhs edir. Həyat yoldaşı ilə sakit, lakin monoton bir ömür sürən Elisanın ən böyük ehtiras və sevgi mənbəyi öz bağçasında xüsusi qayğı ilə yetişdirdiyi xrizantem gülləridir. Günlərin bir günü onların evinə qazan-qab təmir edən, səyyar bir səyahətçi gəlir. Bu naməlum şəxs Elisanın yetişdirdiyi xrizantemlərə böyük maraq və heyranlıq göstərir, qadın isə öz növbəsində onun bu marağını daxili dünyasının anlanması və ruhunun kəşf edilməsi kimi qəbul edir. Elisa böyük bir sevinclə ən gözəl güllərini bəsləyib böyütməsi üçün ona hədiyyə edir. Lakin həmin axşam həyat yoldaşı ilə şəhərə gedərkən, Elisa yolda səyyar satıcının gülləri rəhmisizcəsinə kənara atdığını, sadəcə dibçəyi özünə götürdüyünü görür. Bu mənzərə qadının incə duyğularına, daxili arzu və ümidlərinə böyük bir zərbə vurur, insan münasibətlərindəki səmimiyyətsizliyi və daxili tənhalığı dərindən hiss etməsinə səbəb olur.

Alberto Moravianın İtaliya mühitini əks etdirən bu satirik əsərində altı nəfərlik bir dost qrupunun bir araya gələrək keçirdiyi maraqlı bir axşamdan bəhs olunur. Hadisələr qrupun bir az gərgin xasiyyətli dostları Sirionu məclisə dəvət etməsi və restoran seçimini qənaətcil Amilkarenin öhdəsinə buraxması ilə başlayır. Onlar köhnə, kimsəsiz küçələrdən keçərək gözləntilərindən çox uzaq olan, sadə bir məkana daxil olurlar. Yemək seçimi, xidmətin ləngliyi və xırda anlaşılmazlıqlar ucbatından hər kəsin əhvalı tədricən pisləşir, səmimi başlayan söhbətlər isə yerini gərgin dialoqlara verir. Müəllif bəsit bir şam yeməyi fonunda insanların daxili xarakterini, gizli eqolarını və xırda sosial ziddiyyətləri böyük ustalıqla ortaya qoyur. Adı bəxtəvər görünsə də, əslində ironiya ilə dolu olan bu məclis, insan münasibətlərinin və süni nəzakət qaydalarının nə qədər kövrək olduğunu göstərən maraqlı bir yekunla başa çatır.

Frensis Skott Fitsceraldın "Sonsuz intizar" hekayəsi müalicə mərkəzində qalan gənc və zərif missis Kinqin həyatından bəhs edir. Uzun müddətdən sonra vəziyyəti düzələn qadına həkimlər tərəfindən gözəl bir imkan yaradılır; o, sadiq ömür-gün yoldaşı Çarlz ilə birlikdə beş günlük qısa bir səyahətə çıxa biləcəkdir. Bu xəbəri böyük coşqu ilə qarşılayan missis Kinq sevimli mavi donunu geyinir, çantasını hazırlayır və mərkəzin qəbul otağında onun gəlişini gözləməyə başlayır. Lakin qəfil bir hadisə nəticəsində Çarlz görüşə gələ bilmir və gənc qadının yanına vaxtında çata bilmir. Qadının həssas duyğularını qorumaq istəyən həkimlər ona reallığı tam demir, sadəcə yoldaşının bu gün gələ bilməyəcəyini söyləyirlər. Bu xəbər gənc qadının düşüncəsində zaman anlayışını dondurur. İllər keçsə də, missis Kinq hər gün eyni saatda mavi donunu geyinib çantasını götürür və qəbul otağına enərək yolunu gözlədiyi insanı sonsuz bir ümidlə gözləməyə davam edir.