Bu qadın fiquru onu bürüyən yapışqan gildən sanki heç vaxt azad olmayacaqdı. Təkcə açıq çiyinlərinə və bükülmüş belinə qədər tökülən sıx saçlarını var qüvvəsilə dartıb çıxarmağa çalışırmış kimi görünən başı məğrurcasına yuxarı qalxmışdı; ancaq bu saçlar, görülən işin naqisliyi səbəbindən, bədənə yapışmış halda idi. Bir də heykəltəraş bu füsünkar, oval simada gözlərin yerini hələ də açmadığından o, elə bir ümidsiz kədər ifadə edirdi ki, nəzər salmaq belə adama ağır gəlirdi. Gənc heykəltaraş Vittorio D`Arebanın bu əsərlə nəyi ifadə etmək istədiyini, bəlkə, heç özü də bilmirdi. Bu qızğın ehtiras bütün xırdalıqları ilə onun xəyalında qəfildən elə parlamışdı ki, o, hətta iki-üç günə eskizi bitirəcəyini düşünmüşdü. Bununla belə, bir necə həftə keçsə də, indi onun qarşısında qərar tutmuş bu üzgün qadın fiquru kamil sənət nümunəsinə çevrilməmiş, rəssam biləyini özünə tabe edə bilməmişdi.

Tatar kəndindəki yeganə qəhvəxanadan dəniz və sahilin boz qumu aydın görünürdü. Açıq pəncərələrdən və eyvanın sütunları arasındakı iri qapıdan səmanın sonsuz maviliyinə dənizin açı-mavi rəngi içəri dolurdu. Hətta yay gününün bürkülü havası belə açıq-mavi çalar alır, o çalarda uzaq sahil dağlarının cizgiləri qərq olur və yayılırdı. Dənizdən külək əsirdi. Duzlutəhər sərinlik qonaqları cəlb eləmişdi, onlar qəhvə sifariş eləyib pəncərənin qabağında dayanır, ya da eyvanda əyləşirdilər. Hətta qəhvəxana sahibinin özü, əyriqıç Məhmət də qonaqların istəklərini əvvəlcədən başa düşüb kiçik qardaşına qışqırırdı: “Cəfər, bir qəhvə… iki qəhvə”, – özüsə başını qapıdan çıxarırdı ki, bir anlığa rütubətli havayla sərinləsin, qırxıq başındakı kirdə tatar təsəyini götürsün. Boğanaqdan qıpqırmızı olmuş Cəfər peçin odunu üfürənə, yaxşı “qaymağı” çıxması üçün qəhvədanı taqqıldadanacan Məhmət dənizə baxırdı

Yer planeti vardı. Bir də Mars vardı. Onlar bir-birindən çox uzaqda, göy üzünün ortasında, milyonlarla başqa planetin əhatəsində yerləşirdi. Yer planetində yaşayan insanlar həmişə Marsa və başqa qalaktikalardakı planetlərə getməyi arzulayırdı. Amma o planetlər o qədər uzaqda idi ki! İnsanlar hərəkətə keçdi. Əvvəlcə, göy üzünə sputniklər buraxdılar. Sputniklər iki gün Yerin ətrafında fırlanıb geri qayıdırdı. Sonra sputnikləri raketlər əvəzlədi, Yerin ətrafında bir neçə dövrə vuran raketlər geri qayıtmadı, Yerin cazibə qüvvəsindən çıxıb ulduzlararası sahələrə uçdular. Raketlərdə itlər uçurdu. Amma itlər danışa bilmədikləri üçün radioya, sadəcə, "Hav! Hav!" deyirdilər və insanlar itlərin orda nə gördüyünü, itlərin başına nə gəldiyini başa düşə bilmirdi.

Həmin gün səhər hava dəyişmişdi və qar əriyib kirli suya çevrilmişdi. Qar suyu arxa həyətə baxan çiyin yüksəkliyindəki kiçik pəncərənin kənarı ilə axırdı. Qaranlıq düşməyə başlamışdı və küçədən palçıqlı yolla şütüyən maşınların səsi gəlirdi. Amma təkcə çöldə yox, içəridə də qaranlıq çökməkdəydi. Qadın kandara yaxınlaşanda, o yataq otağında paltarlarını çamadana doldururdu. – Yaxşı ki, gedirsən! Yaxşı ki, gedirsən! – dedi qadın, – Eşidirsən? O, əşyalarını çamadana qoymağa davam edirdi. – İt oğlu it! Getdiyinə o qədər sevinirəm ki! – qadın ağlamağa başladı, – Heç üzümə də baxa bilmirsən, elə? Sonra qadın masadakı körpə fotosunu gördü, götürdü. O, qadına baxdı, qadın da qonaq otağına getməmişdən əvvəl gözlərini silib ona baxdı.

Şervud Anderson (1876-1941) XX əsr Amerika nəsrinin ən görkəmli simalarından sayılır. Ədəbiyyata çox gec – otuz beş yaşında qədəm qoyan yazıçının ilk novellaları jurnallarda yalnız 1914-cü ildən görünməyə başlayıb. Bir sıra iri həcmli əsərlərin – "Ayaqlaşma", "Yoxsul ağ", "İstəkdən də o yana" və digər romanların müəllifi olmasına baxmayaraq, Amerika ədəbiyyatında Anderson məhz novella ustası kimi tanınıb, öz kiçik hekayələrində Birləşmiş Ştatların ucqar vilayətlərinin sadə, sıravi sakinlərinin həyatını, taleyini kapitalst dünyasının ziddiyyətləri şəraitində açıb göstərə bilib. Amerikanın gənc yazarlarıyla yaxınlıq edən və onlara dəyərli məsləhətlər verməklə bir çoxunun yaradıcılıq istiqamətini müəyyənləşdirən Anderson sonradan nəhəng ədəbi fiqura çevrilmiş Uilyam Folknerin (həmçinin müəyyən mənada Ernest Heminqueyin) müəllimi sayıla bilər; fərziyyələrə görə, hətta məşhur Yoknapatofa saqasını yazmaq ideyasını da Folknerə məhz o verib.